Co oznacza EN57?

Co oznacza EN57: Historia kultowej jednostki szynowej

Poznaj co oznacza en57 i odkryj tajemnice legendarnego pojazdu szynowego. Zrozumienie tego oznaczenia ułatwia poznanie historii polskiego transportu publicznego.

Co oznacza EN57? Rozszyfrowujemy symbol kultowego pociągu

Symbol EN57 to techniczne oznaczenie trzyczłonowego elektrycznego zespołu trakcyjnego, który był produkowany w zakładach Pafawag we Wrocławiu w latach 1962–1993. Choć dla wielu pasażerów to po prostu klasyczny, starszy pociąg regionalny, każda litera i cyfra w tej nazwie niesie ze sobą konkretną informację o konstrukcji pojazdu. Wyjaśnienie tego skrótu zależy od oficjalnego systemu znakowania taboru kolejowego w Polsce.

Każdy element oznaczenia ma swoje precyzyjne uzasadnienie konstrukcyjne: E - oznacza pojazd z napędem elektrycznym. N - wskazuje na jednostkę przeznaczoną do ruchu regionalnego, podmiejskiego lub lokalnego. 57 - to kolejny numer serii przypisany dla tego konkretnego typu pojazdu pasażerskiego.

Dlaczego pociągi EN57 zyskały tak ogromną popularność na torach?

Seria ta stała się prawdziwym symbolem polskiej kolei z uwagi na niespotykaną skalę produkcji i uniwersalność budowy. Łącznie w dolnośląskiej fabryce powstało aż 1429 sztuk tych pojazdów, co czyni go najdłużej produkowanym elektrycznym zespołem trakcyjnym na świecie. Skład został zaprojektowany w taki sposób, aby mógł sprawnie obsługiwać pasażerów zarówno przy bardzo niskich, jak i wysokich peronach stacyjnych.

Pamiętam swoje zdziwienie, gdy jako młody miłośnik kolei dowiedział się, jak potężna była to seria. Moje pierwsze samodzielne podróże tym pociągiem wiązały się z ciągłym podziwem dla prostej, wręcz topornej mechaniki, która potrafiła przetrwać najgorsze mrozy. Konstrukcja opiera się na układzie trójczłonowym - składa się z dwóch wagonów sterowniczych na krańcach oraz jednego wagonu silnikowego umieszczonego w środku pociągu.

Skąd wzięła się popularna, potoczna nazwa "Kibel"?

To pytanie zadaje sobie niemal każdy pasażer stykający się z tradycyjnym żargonem kolejowym. Geneza tego określenia jest prozaiczna i wiąże się ze specyficznym zapachem z tradycyjnych, starych toalet z otwartym obiegiem, który w upalne dni przenikał do przestrzeni pasażerskiej we wczesnych wersjach pociągu. Z biegiem dekad ta prześmiewcza nazwa na stałe wrosła w polską kulturę pasażerską. Warto też dowiedzieć się, dlaczego en57 to kibel według obiegowej opinii pasażerów.

Kiedyś uważałem to określenie za nieco obraźliwe dla tak zasłużonej konstrukcji. Zmieniłem zdanie po spędzeniu trzech godzin w niezmodernizowanym składzie podczas lipcowej fali upałów, gdzie brak klimatyzacji i charakterystyczna woń dały się mocno we znaki. Trzeba jednak uczciwie przyznać, że nowoczesne modernizacje całkowicie usunęły ten problem poprzez montaż nowoczesnych toalet z obiegiem zamkniętym.

Jak długo legendarne składy pozostaną jeszcze w eksploatacji?

Wiele osób zastanawia się, czy tak wiekowe pociągi powinny nadal wozić ludzi. Przewoźnicy kolejowi stopniowo wycofują najstarsze, niezmodernizowane egzemplarze, wymieniając je na nowoczesny tabor. Jednak ze względu na ogromne potrzeby przewozowe i solidność konstrukcji, całkowite pożegnanie tej serii nie nastąpi z dnia na dzień. Analizując oznaczenie pociągu en57, można dostrzec kunszt dawnych inżynierów. Ale jest jeden haczyk, o którym rzadko się mówi w kontekście długowieczności taboru.

Zgodnie z oficjalnymi planami dużych przewoźników regionalnych, ostatnie gruntownie zmodernizowane jednostki serii EN57 mogą pozostać w ruchu liniowym nawet do 2058 roku. W przypadku pojazdów, które nie przeszły głębokiej przebudowy i wciąż posiadają klasyczne silniki prądu stałego, ostateczną granicą eksploatacji ma być rok 2038. Oznacza to, że ten kultowy en57 pociąg pafawag ma realną szansę spędzić na torach blisko wiek.

Klasyczny EN57 a wersje zmodernizowane

Klasyczny EN57 (Niezmodernizowany)

• Tradycyjne, głośne silniki prądu stałego o ograniczonym przyspieszeniu

• Układ otwarty zrzucający nieczystości bezpośrednio na torowisko

• Brak klimatyzacji, plastikowe lub skajowe siedzenia, wysoki poziom hałasu

Modernizacja EN57 (np. wersje AL / AKŚ) ⭐

• Nowoczesne, ciche silniki asynchroniczne zapewniające dynamiczne ruszanie

• Nowoczesne toalety w systemie zamkniętym, ekologiczne i bezwonne

• Pełna klimatyzacja przedziałów, miękkie fotele, wyciszone wnętrze

Hala produkcyjna we Wrocławiu: Wyzwanie konstrukcyjne z 1961 roku

Inżynier Henryk, pracujący w zakładach Pafawag we Wrocławiu, otrzymał zadanie nadzorowania pierwszych testów nowego trójczłonowego składu w trudnych warunkach zimowych. Zespół projektowy był pod ogromną presją czasu, ponieważ brakowało sprawnego taboru regionalnego.

Pierwsza próba uruchomienia rozruchu oporowego przy temperaturze minus piętnaście stopni zakończyła się awarią przekaźników i całkowitym unieruchomieniem jednostki napędowej na zakładowym torze testowym.

Po zarwanej nocy spędzonej na analizie schematów elektrycznych, Henryk zrozumiał, że izolacja przewodów sterujących nie wytrzymuje wilgoci z marznącego szronu i zmodyfikował system uszczelnienia szafy aparaturowej.

Kolejny rozruch próbny przebiegł bezbłędnie, co pozwoliło na oficjalne rozpoczęcie seryjnej produkcji legendarnej serii w lutym tysiąc dziewięćset sześćdziesiątego drugiego roku.