Co oznacza, że państwo jest podwójnie śródlądowe?

Państwo podwójnie śródlądowe: Liechtenstein i Uzbekistan

Pojęcie państwa podwójnie śródlądowego dotyczy wyjątkowej sytuacji geopolitycznej na świecie. Zrozumienie tej definicji pozwala poznać co oznacza że państwo jest podwójnie śródlądowe przez sąsiadów. Przeczytaj artykuł, aby dowiedzieć się więcej o tych unikalnych państwach.

Co oznacza, że państwo jest podwójnie śródlądowe?

Określenie to może być powiązane z wieloma różnymi czynnikami geograficznymi oraz politycznymi. Państwo podwójnie śródlądowe to kraj, który nie tylko sam nie posiada bezpośredniego dostępu do morza lub oceanu, ale dodatkowo graniczy wyłącznie z sąsiadami, którzy również są całkowicie odcięci od otwartych wód morskich. Aby mieszkańcy takiego terytorium mogli dotrzeć nad dowolne otwarte morze, muszą przekroczyć przynajmniej dwie różne granice państwowe.

Szczerze mówiąc, sytuacja ta dotyczy zaledwie dwóch krajów na całym świecie. Na oficjalnej liście stu dziewięćdziesięciu trzech niepodległych państw członkowskich Organizacji Narodów Zjednoczonych kryterium to spełniają jedynie małe alpejskie księstwo oraz duży kraj w Azji Środkowej. Dla porównania, na ziemi funkcjonuje obecnie czterdzieści pięć państwa bez dostępu do morza, które mają przynajmniej jednego sąsiada z dostępem do oceanu. Bycie podwójnie śródlądowym to zupełnie inny poziom izolacji geograficznej. To wyjątkowo rzadka cecha geopolityczna.

Geograficzna izolacja Liechtensteinu oraz Uzbekistanu

Oba te kraje stały się podwójnie śródlądowe w zupełnie odmiennych okolicznościach historycznych i leżą w diametralnie różnych regionach globu. Pierwszym z nich jest Liechtenstein, czyli europejskie księstwo położone w Alpach, którego całkowita powierzchnia wynosi zaledwie sto sześćdziesiąt kilometrów kwadratowych. Graniczy on wyłącznie z dwoma sąsiadami - Szwajcarią od zachodu i południa oraz Austrią od wschodu. Co ciekawe, Liechtenstein uzyskał ten specyficzny status dopiero w roku tysiąc dziewięćset osiemnastym po rozpadzie Austro-Węgier. Kiedy Austria straciła swój bezpośredni dostęp do Morza Adriatyckiego, alpejskie księstwo zostało automatycznie zamknięte w podwójnej matni lądowej.

Drugim krajem jest Uzbekistan, który reprezentuje zupełnie inną skalę terytorialną oraz ludnościową. Położenie tego państwa w samym sercu Azji Centralnej sprawia, że graniczy ono z pięcioma innymi podmiotami - Afganistanem, Kazachstanem, Kirgistanem, Tadżykistanem oraz Turkmenistanem. Żaden z tych sąsiadów nie posiada połączenia z otwartym oceanem. Sam Uzbekistan uzyskał pełną niepodległość pierwszego września tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątego pierwszego roku w wyniku rozpadu Związku Radzieckiego. To właśnie ten moment historyczny formalnie przypieczętował co to znaczy podwójnie śródlądowe w tym regionie.

Konsekwencje ekonomiczne i transportowe podwójnego odcięcia

Brak bezpośredniego dostępu do linii brzegowej niesie ze sobą poważne wyzwania gospodarcze, które wymagają nieszablonowych rozwiązań logistycznych. Według danych szacunkowych koszty transportu towarów w handlu międzynarodowym dla państw śródlądowych są średnio o pięćdziesiąt procent wyższe niż dla krajów posiadających własne porty nadmorskie. W przypadku podwójnej izolacji te koszty mogą wzrosnąć jeszcze bardziej z powodu konieczności opłacania podwójnych taryf tranzytowych oraz dostosowywania się do skomplikowanych procedur celnych dwóch różnych administracji rządowych. Każda kolejna granica to dodatkowe ryzyko opóźnień w dostawach.

Infrastruktura transportowa staje się dla takich państw sprawą najwyższej wagi. Uzbekistan musi polegać na rozbudowanych korytarzach kolejowych i drogowych biegnących przez terytorium Kazachstanu lub Rosji, aby dotrzeć do portów morskich. Z kolei Liechtenstein rozwiązał ten problem poprzez ścisłą unię celną i walutową ze Szwajcarią, co znacznie upraszcza obrót towarowy w Europie Zachodniej. Niemniej jednak, analizując kraje podwójnie śródlądowe na świecie, żaden z tych krajów nie może rozwijać tradycyjnej gospodarki morskiej ani własnej floty handlowej bez bliskiej współpracy z partnerami zewnętrznymi.

Porównanie państw podwójnie śródlądowych

Liechtenstein

Europa Środkowa, pasmo górskie Alpy

Dwa państwa śródlądowe - Austria oraz Szwajcaria

Integracja z rynkiem europejskim i silny sektor usług finansowych

Szwajcaria - wspólna waluta i brak kontroli granicznych

Uzbekistan

Azja Środkowa, region bogaty w surowce

Pięć państw śródlądowych kończących się na stan

Rozbudowa kontynentalnych korytarzy kolejowych i eksport surowców

Kraje ościenne oraz Rosja i Chiny jako rynki zbytu

Logistyczne wyzwania firmy odzieżowej z Taszkentu

Anvar, przedsiębiorca z Taszkentu, prowadzi średniej wielkości firmę produkującą tekstylia bawełniane. Chciał rozwinąć eksport swoich wyrobów do Europy, ale napotkał barierę wysokich kosztów transportu lądowego.

Pierwsza próba wysyłki towarów ciężarówkami przez kilka granic zakończyła się zatrzymaniem transportu na przejściu celnym. Brak jednolitych procedur spowodował dwutygodniowe opóźnienie i ogromne straty finansowe.

Anvar zdał sobie sprawę, że kluczem jest transport kolejowy i partnerstwo z zaufanym operatorem logistycznym w Kazachstanie. Zamiast działać na własną rękę, podpisał umowę na transport intermodalny.

Po trzech miesiącach czas dostawy uległ skróceniu o ponad trzydzieści procent, a koszty frachtu spadły na tyle, że eksport stał się opłacalny i stabilny.