Ile klas było w latach 60.?

Ile klas było w latach 60. w szkole podstawowej?

System edukacji przechodził istotne przeobrażenia strukturalne w tamtej dekadzie. Zrozumienie ówczesnych przepisów ułatwia poznanie historii polskiej oświaty.

Ile klas było w latach 60. w polskiej szkole?

W latach 60. XX wieku liczba klas w polskiej szkole podstawowej wynosiła 7 lub 8, co zależało od konkretnego roku szkolnego w tej dekadzie. Zrozumienie tej kwestii wymaga spojrzenia na wielką reformę ustroju szkolnego, która była wprowadzana stopniowo i całkowicie zmieniła dotychczasowy krajobraz edukacyjny w kraju.

W pierwszej połowie dekady, do 1966 roku, obowiązywał system oparty na dawniejszych przepisach powojennych, w którym szkoła podstawowa w latach 60. liczyła dokładnie 7 klas. Zmiana nadeszła wraz z wdrożeniem nowych przepisów oświatowych, a pierwszy rocznik uczniów uczył się w klasie ósmej w roku szkolnym 1966/1967.

Podział dekady: Szkoła podstawowa w latach 60 i wielka reforma oświaty

Analizując strukturę szkolnictwa w tym okresie, musimy wyraźnie rozdzielić tę dekadę na dwa etapy. Przez większość lat sześćdziesiątych uczniowie kończyli edukację podstawową znacznie szybciej niż ma to miejsce dzisiaj. System był zorganizowany w sposób, który dla współczesnych uczniów może wydawać się nieco skomplikowany.

Początek lat 60. to czas stabilizacji systemu siedmioklasowego. Edukacja opierała się na strukturze wypracowanej jeszcze w 1948 roku. Co ciekawe, w tamtym okresie szkoła podstawowa i liceum ogólnokształcące były ze sobą ściśle powiązane w ramach tak zwanego 11-letniego cyklu kształcenia. Klasy liczono po prostu ciągiem od 1 do 11, gdzie klasy od 1 do 7 stanowiły podstawę, a klasy od 8 do 11 odpowiadały dzisiejszemu liceum.

Przełomowym momentem okazał się lipiec 1961 roku. To właśnie wtedy władze uchwaliły przełomową ustawę o rozwoju systemu oświaty i wychowania, którą zapoczątkowana została reforma szkolnictwa 1961, zapowiadająca wydłużenie nauki w szkole podstawowej o dodatkowy rok. Zmiany nie wprowadzono jednak z dnia na dzień, co wywołało sporo zamieszania w ówczesnych domach.

Przejście na nowy system było ogromnym przedsięwzięciem logistycznym. Ówczesne podręczniki często nie były gotowe na czas, a dyrektorzy szkół musieli gorączkowo szukać dodatkowych sal lekcyjnych. Szkoły były mocno przeciążone, ponieważ wydłużenie nauki oznaczało, że w jednym budynku musiało nagle pomieścić się znacznie więcej roczników uczniów.

Faktyczne i oficjalne przejście na system ośmioklasowy nastąpiło dopiero w roku szkolnym 1966/1967. To właśnie wtedy uczniowie, zamiast pójść bezpośrednio do szkół średnich lub zakończyć edukację, po raz pierwszy zasiedli w ławkach nowo utworzonej ósmej klasy, co ostatecznie wyjaśnia, kiedy wprowadzono 8 klas szkoły podstawowej w polskim systemie edukacji.

Kiedy wprowadzono 8 klas szkoły podstawowej i jak reagowali uczniowie?

Proces transformacji ustrojowej w szkolnictwie trwał kilka lat. Zmiana ta nie wynikała jedynie z chęci dłuższego zatrzymania młodzieży w szkołach, ale była podyktowana koniecznością dostosowania programu do rozwijającego się przemysłu. Program siedmioklasowy stawał się zbyt anachroniczny dla wyzwań tamtej epoki.

Wielu badaczy wskazuje na to, że w latach 60. w szkołach brakowało wykwalifikowanej kadry pedagogicznej zdolnej do nauczania przedmiotów ścisłych na wyższym poziomie. Szacuje się, że w niektórych rejonach wiejskich nawet 20-30% nauczycieli nie posiadało pełnego wykształcenia wyższego, a jedynie kursy pedagogiczne. Wprowadzenie ósmej klasy zmusiło system do masowego doszkalania kadr.

Pojawienie się klasy ósmej drastycznie zmieniło też sytuację w liceach. Dotychczasowy 11-letni cykl nauki został zastąpiony systemem trwającym 12 lat, w którym po 8 klasach podstawówki następowało 4-letnie liceum. To z kolei doprowadziło do tak zwanego „pustego roku” w rekrutacji do szkół średnich, gdyż jeden rocznik został zatrzymany w podstawówkach.

Wprowadzaniu zmian towarzyszyło spore niedopracowanie logistyczne. Ówczesny system zmagał się z dotkliwym brakiem ławek i podstawowego wyposażenia, a lekcje w wielu placówkach musiały odbywać się na dwie zmiany, trwając do późnych godzin wieczornych.

7-letnia szkoła podstawowa PRL kontra 8-letnia szkoła podstawowa

Aby dokładnie zobrazować różnice strukturalne zachodzące w tamtym burzliwym dziesięcioleciu, warto zestawić ze sobą oba modele edukacyjne, które funkcjonowały obok siebie w latach 60.

Porównanie systemów szkolnych w latach 60.

System 7-letni (do roku 1966)

• Jedenastoletni cykl kształcenia ogólnego
• Podstawowe umiejętności, silna ideologizacja powojenna
• Cztery lata nauki oparte na klasach od 8 do 11
• Siedem lat obowiązkowej nauki początkowej

System 8-letni (od roku szkolnego 1966/1967) ⭐

• Dwunastoletni cykl kształcenia ogólnego
• Rozszerzone przedmioty ścisłe, matematyka, fizyka, przygotowanie techniczne
• Cztery lata nauki liczone osobno po ukończeniu podstawówki
• Osiem lat obowiązkowej nauki ogólnej

Historia edukacji Tomasza: Przełom roku 1966

Tomasz, uczeń szkoły podstawowej w Warszawie, w 1966 roku kończył klasę siódmą. Był przekonany, że to ostatni rok w tej szkole i spędzał wieczory na nauce do egzaminów do technikum mechanicznego.

Wiosną nauczyciele ogłosili, że wchodzi w życie reforma ustrojowa. Zamiast rekrutacji do szkoły średniej, Tomasz i jego koledzy musieli we wrześniu powrócić do tych samych ławek jako pierwsi uczniowie klasy ósmej.

Szkoła nie była gotowa na zmianę, brakowało podręczników do fizyki i biologii dla nowej klasy. Tomasz z trudem przyzwyczajał się do myśli, że jego edukacja podstawowa przedłuży się o rok, a plany zawodowe muszą poczekać.

Ostatecznie dodatkowy rok pozwolił mu znacznie lepiej opanować geometrię i rysunek techniczny. Gdy w 1967 roku opuszczał szkołę jako absolwent 8 klasy, bez problemu zdał trudne egzaminy wstępne.