Co się dzieje z organizmem podczas lotu samolotem?

Co się dzieje z organizmem podczas lotu samolotem? Skutki

Wpływ specyficznych warunków panujących na pokładzie wywołuje nagłe reakcje fizjologiczne u pasażerów. Zrozumienie, co się dzieje z organizmem podczas lotu samolotem, chroni przed złym samopoczuciem. Poznanie tych mechanizmów pozwala skutecznie zapobiegać bólom i utracie sił.

Co się dzieje z organizmem podczas lotu samolotem?

Podczas lotu samolotem organizm zmaga się z kilkoma specyficznymi warunkami panującymi w kabinie, takimi jak sztuczne ciśnienie na wysokości ok. 2000 do 2500 m n.p.m. oraz bardzo niska wilgotność powietrza. Wpływ lotu samolotem na organizm to zupełnie inne środowisko niż to, do którego jesteśmy przyzwyczajeni na co dzień na ziemi. Kabina samolotu musi imitować warunki wysokogórskie, co naturalnie wpływa na niemal każdy układ w ciele człowieka - od dróg oddechowych aż po krążenie. Z tego powodu wielu pasażerów po wylądowaniu odczuwa zmęczenie, bóle głowy, a nawet lekkie mdłości, nie zdając sobie sprawy z biologicznych mechanizmów stojących za tymi objawami.

Warto wiedzieć, że te reakcje są całkowicie normalną odpowiedzią fizjologiczną na nagłą zmianę środowiska zewnętrznego. Ale czy zastanawiałeś się kiedyś, dlaczego akurat uszy zatykają się najmocniej podczas zniżania maszyny? Odpowiedź kryje się w fizyce ciśnień. Ale tu jest ciekawe zjawisko, o którym większość pasażerów nie ma pojęcia - co dzieje się z ciałem w samolocie w kabinie zupełnie inaczej niż na lądzie.

Zmiany ciśnienia w kabinie: Wpływ na uszy i układ pokarmowy

Kiedy samolot wznosi się lub opada, ciśnienie w kabinie zmienia się w szybkim tempie. Trąbka Eustachiusza w naszym uchu środkowym nie zawsze nadąża je wyrównać, co powoduje nieprzyjemne uczucie zatkania, a czasem ostry ból uszu w samolocie przyczyny. Gdy samolot startuje, ciśnienie na zewnątrz spada, przez co powietrze w uchu środkowym rozszerza się i próbuje uciec. Przy lądowaniu dzieje się odwrotnie.

Równolegle dochodzi to innego, mniej omawianego zjawiska fizycznego wewnątrz brzucha. Zmiany ciśnienia w samolocie a samopoczucie powoduje, że gazy wewnątrz jamy brzusznej rozprężają się o około 25-30 procent. ^[1] Z tego powodu wielu pasażerów odczuwa uciążliwe wzdęcia, burczenie w brzuchu oraz ogólny dyskomfort trawienny, zwłaszcza podczas długich rejsów transkontynentalnych.

Warto wiedzieć, że tak duże zmiany mogą zaskoczyć każdego, kto po raz pierwszy analizuje te procesy fizjologiczne. Co więcej, perystaltyka jelit zwalnia ze względu na bezruch, co dodatkowo potęguje skutki uboczne lotu samolotem po zjedzeniu samolotowego posiłku.

Odwodnienie organizmu przez suche powietrze w kabinie

Wilgotność w kabinie samolotu wynosi zazwyczaj tylko 10-20%, ^[2] podczas gdy w normalnych warunkach domowych jest to często 40-60%. Tak suche powietrze sprawia, że skóra, oczy oraz śluzówki nosa i gardła tracą wilgoć w błyskawicznym tempie. Szybko dochodzi do ogólnego odwodnienia organizmu, co tłumaczy uczucie pieczenia pod powiekami oraz suchość w ustach po kilku godzinach lotu.

Co gorsza, pijąc alkohol lub kawę na pokładzie, dodatkowo przyspieszamy utratę płynów. Zamiast tego warto pić czystą wodę w małych porcjach przez cały czas trwania podróży.

Układ krążenia i ryzyko zakrzepicy podczas długich lotów

Długotrwałe siedzenie w ograniczonej przestrzeni fotela lotniczego sprawia, że krew w dolnych partiach ciała zaczyna krążyć znacznie wolniej. Połączenie siedzącej pozycji z silnym odwodnieniem zwiększa lepkość krwi. W takich warunkach drastycznie rośnie ryzyko, jakim jest zakrzepica po locie samolotem, co medycznie określa się mianem zespołu klasy ekonomicznej.

Choć statystyki pokazują, że ciężkie powikłania dotykają ułamka procenta pasażerów, warto unikać zakładania nogi na nogę i regularnie wykonywać proste ćwiczenia stóp. Rozruszanie łydek co kilkadziesiąt minut potrafi zdziałać cuda dla prawidłowego powrotu żylnego.

Dlaczego smak potraw w samolocie wydaje się inny?

Połączenie bardzo suchego powietrza w kabinie z niższym ciśnieniem sprawia, że nasze kubki smakowe oraz zmysł węchu działają o wiele słabiej. Wrażliwość na słodkie i słone potrawy spada nawet o 30%, przez co jedzenie serwowane na pokładzie często smakuje nam jak tektura, chyba że jest mocno doprawione. To wyjaśnia również fenomen popularności soku pomidorowego, który w specyficznych warunkach lotniczych smakuje zupełnie inaczej niż na ziemi.

Porównanie warunków: Ziemia kontra Kabina Samolotu

Warunki Naziemne (Norma)

Naturalne ciśnienie na poziomie morza, brak gwałtownych wahań fizycznych

Swobodny ruch kończyn dolnych zapobiega zastojom krwi i uczuciu ciężkości

Optymalna wilgotność na poziomie 40-60 procent zapewnia komfort skóry i śluzówek

Kabina Samolotu (W locie)

Sztuczne ciśnienie odpowiadające wysokości 2000-2500 m n.p.m. powoduje wzdęcia

Długotrwały bezruch w pozycji siedzącej spowalnia przepływ krwi w żyłach

Bardzo niska wilgotność rzędu 10-20 procent prowadzi do szybkiego odwodnienia

Podróż służbowa Marka do Nowego Jorku

Marek, trzydziestopięcioletni menedżer z Warszawy, leciał do Nowego Jorku na kluczowe spotkanie biznesowe, spędzając w samolocie ponad dziewięć godzin bez dbania o regularny ruch i nawodnienie.

Po wylądowaniu odczuwał silny ból głowy, ogromną suchość w gardle, a jego nogi w butach były tak opuchnięte, że z trudem mógł w nich swobodnie chodzić.

Zamiast od razu udać się do hotelu na odpoczynek, musiał walczyć z potężnym zmęczeniem wynikającym z połączenia odwodnienia, spadku saturacji oraz zmiany stref czasowych.

Wyciągnąwszy wnioski z tej bolesnej lekcji, podczas kolejnych lotów zaczął pić szklankę wody co godzinę, spacerować po pokładze i unikać alkoholu, co całkowicie wyeliminowało dawny obrzęk nóg.