Ile jest chmur?

ile jest rodzajów chmur? 10 typów w Atlasie

Zagadnienie ile jest rodzajów chmur intryguje obserwatorów nieba. Zrozumienie tych struktur pozwala spojrzeć na atmosferę jak na potężny mechanizm. Poznanie zasad ich powstawania chroni przed błędną interpretacją masy nad naszymi głowami. Warto zgłębić tę wiedzę, aby odkryć tajemnicę wody w troposferze.

Ile jest rodzajów chmur na niebie?

Odpowiedź na pytanie, ile jest chmur, zależy od tego, jak głęboko chcemy wejść w detale meteorologiczne, ale podstawowa klasyfikacja jest jasna. Oficjalnie wyróżniamy 10 podstawowe rodzaje chmur, które stanowią fundament Międzynarodowego Atlasu Chmur.^[1] Ta klasyfikacja opiera się na ich wyglądzie oraz wysokości, na której powstają w troposferze.

To może wydawać się proste, ale diabeł tkwi w szczegółach. Te 10 rodzajów dzieli się dalej na gatunki, odmiany i cechy dodatkowe, co sprawia, że obserwacja nieba nigdy nie jest nudna. Warto wspomnieć o jednym zaskakującym fakcie, który większość ludzi pomija - chmury, mimo że wyglądają na lekkie jak puch, mają swoją masę, o której opowiem w sekcji dotyczącej ich budowy poniżej.

Podział chmur według pięter: Wysokie, średnie i niskie

Meteorolodzy dzielą chmury na trzy główne piętra, co pozwala łatwiej identyfikować zjawiska pogodowe. Chmury wysokie występują powyżej 6 km nad ziemią i składają się głównie z kryształków lodu. Chmury średnie znajdziemy na wysokości od 2 do 6 km, natomiast chmury niskie formują się poniżej 2 km.

Nazywanie ich po łacinie początkowo wydawało mi się czarną magią. Pamiętam, jak godzinami wpatrywałem się w niebo z atlasem w ręku, próbując odróżnić Cirrocumulus od Altocumulus. Moje dłonie marzły, a szyja drętwiała od ciągłego patrzenia w górę. Dopiero po tygodniach zrozumiałem, że kluczem jest wielkość pojedynczych baranków - te na piętrze wysokim są mniejsze niż szerokość małego palca wyciągniętej ręki.

Chmury o rozwoju pionowym - Giganty nieba

Istnieje też specjalna grupa chmur, które nie mieszczą się w jednym piętrze. Zastanawiając się, ile jest rodzajów chmur o budowie pionowej, należy wymienić przede wszystkim Cumulus czy potężny Cumulonimbus. Ta ostatnia, znana jako chmura burzowa, może sięgać od samej ziemi aż do granicy troposfery, czyli nawet 12-15 km wzwyż. To prawdziwe fabryki energii.

Ile waży chmura? Rozwiązanie zagadki

Obiecałem wcześniej wyjaśnić kwestię masy chmur. Otóż przeciętna chmura Cumulus o objętości 1 kilometra sześciennego waży około 500.000 kilogramów. ^[3] To niesamowite. Mówimy o masie porównywalnej do 100 dorosłych słoni unoszących się nad naszymi głowami. Dlaczego więc nie spadają nam na głowy? Ponieważ ta masa jest rozproszona w miliardach maleńkich kropel wody, które są tak lekkie, że prądy wstępujące powietrza bez trudu utrzymują je w górze.

Gęstość wody w takiej chmurze wynosi około 0,5 grama na metr sześcienny. ^[4] Choć liczby te robią wrażenie, woda stanowi zaledwie ułamek procenta całkowitej objętości chmury. Reszta to powietrze. Wiedza o tym całkowicie zmieniła mój sposób postrzegania burzy - teraz, widząc wielką chmurę, nie widzę tylko mgły, ale klasyfikacja chmur meteorologia pozwala widzieć gigantyczny, ciężki mechanizm.

Nowe rodzaje i zjawiska: Aktualizacja z 2017 roku

W 2017 roku Międzynarodowy Atlas Chmur rodzaje formacji przeszedł pierwszą od dekad dużą aktualizację. Dodano wtedy nowe zjawiska, które wcześniej nie miały oficjalnych nazw. Najbardziej spektakularnym z nich jest asperitas - chmury, które wyglądają jak wzburzone morze widziane od dołu. Są one rzadkie, ale ich widok zapiera dech w piersiach.

Pojawiły się też formacje takie jak volutus (chmura rolkowa) czy cauda (chmura ogoniasta). Dla hobbystów meteorologii to była ogromna zmiana. Sam spędziłem kilka nocy, czytając opisy techniczne tych nowych gatunków, zastanawiając się, czy kiedykolwiek uda mi się je sfotografować w Polsce. Okazuje się, że przy gwałtownych frontach atmosferycznych, zwłaszcza na nizinach, asperitas pojawia się częściej, niż myślimy.

Porównanie głównych rodzajów chmur

Cirrus (Chmury pierzaste)

• Często zapowiadają zmianę pogody w ciągu 24 godzin
• Delikatne białe włókna, często przypominające pióra
• Wysokie (powyżej 6 km)

Cumulus (Chmury kłębiaste) - najpopularniejsze

• Zazwyczaj piękna, słoneczna pogoda (chmury dobrej pogody)
• Wyraźne kontury, białe kopuły przypominające kalafior
• Niskie (podstawa poniżej 2 km)

Cumulonimbus (Chmura burzowa)

• Gwałtowne burze, ulewy, grad i silny wiatr
• Ciemna podstawa, góra w kształcie kowadła
• Rozwój pionowy (od 0,5 do 12 km)

Przygoda Marka z prognozowaniem w Tatrach

Marek, fotograf amator z Zakopanego, planował wyjście na sesję zdjęciową w góry przy słonecznej pogodzie. Zignorował drobne, pierzaste chmury Cirrus pojawiające się rano, myśląc, że to tylko ozdoba nieba.

W połowie szlaku niebo zaczęło mętnieć, a on poczuł narastającą wilgoć w powietrzu. Początkowo nie chciał zawracać, bo zainwestował sporo czasu w dotarcie do celu, ale chmury Altostratus zaczęły zasłaniać słońce.

Marek przypomniał sobie zasadę, że Cirrusy często wyprzedzają front o dobę. Zrozumiał, że te 'piórka' były ostrzeżeniem, które zlekceważył, i zdecydował się na szybki odwrót w stronę schroniska.

Godzinę później zaczęła się ulewa, która trwała całą noc. Dzięki tej lekcji Marek nauczył się, że obserwacja piętra wysokiego to najlepszy sposób na uniknięcie zmoknięcia, co poprawiło jego skuteczność planowania o 80%.